Катышуучу болуу

Кантип «Түндүк» тутумунун катышуучусу болуга мүмкүн?

«Түндүк» тутумуна туташуу үчүн келечектеги катышуучуга төмөнкүлөр талап кылынат:
1. «Түндүк» тутумуна туташууга карата билдирмени толтуруу жана «ЭАБ» МИ менен кошулуу/өз ара аракеттенүү тууралуу макулдук түзүү, мында «Түндүк» тутумуна туташуу учурундагы тараптардын укуктары жана милдеттенмелери жазылат. Эки документти тең tunduk.gov.kg сайтынан («Кантип катышуучу болууга болот» салынмасы) көчүрүп алууга болот, андан ары аларды басып чыгарып, толтуруп, уюмдун жетекчисинин колун койдуруп жана «Электрондук өз ара аракеттенүү борбору» мамлекеттик ишканасынын дарегине жөнөтүү керек;
2. минималдуу техникалык мүнөздөмөлөрү менен серверди/виртуалдык машинаны даярдоо: Ubuntu 14.04, 64-bit, 3 GB RAM, 80GB freedisk space, бөлүнүп коюлган статикалык «ак» IP-дарек (талаптардын кеңири сүрөттөлүшү «ЭАБ» МИнин сайтында келтирилген);
3. «Инфоком» МИден эки электрондук санариптик колтамганы жана бир ачкыч маалымат алып жүрүүчүнү Jacarta (токен) алуу. Ушундан кийин «ЭАБ» МИнин кызматкерлери менен зарыл болуучу программалык камсыздоону андан ары калыпка салуу жана орнотуу үчүн байланышуу зарыл;
4. өзүнүн маалыматтык тутумун ведомстволор аралык өз ара аракеттенүү чечимдеринин Каталогунда каттоо. Бул үчүн «ЭАБ» МИ Каталогго кирүү уруксатын алуу үчүн кайрылуу керек. Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, «Түндүк» тутумунун катышуучусу өзүнүн маалыматтык тутумун жана «Түндүк» тутуму аркылуу көрсөтүлүүчү кызматтарын Каталогдо сүрөттөөгө жана каттоого милдеттүү;
5. кошумча түрдө инфраструктурага мониторинг жүргүзүү каражаттарын орнотуу. Нускамалар жана кошумча маалымат алуу үчүн «ЭАБ» МИнин техникалык адистерине кайрылуу керек.

Толугураак мааламат:

«Түндүк» ЭВӨС кошулуу үчүн катышуучу төмөнкүлөргө милдеттүү:

— «Түндүк» ЭВӨСкө кошулууда «Түндүк» ЭВӨС оператору аныктаган талаптарга жана ушул Талаптарга ылайык өзүнүн маалыматтык системасынын коопсуз жана үзгүлтүксүз иштешин камсыз кылууга;

— коопсуздук серверин орнотууга, маалыматтык системанын адаптерин, зарыл болсо — локалдык мониторинг борборун түзүүгө, ошондой эле ушул Талаптарга ылайык өзүнүн маалыматтык системасынын «Түндүк» ЭВӨСтө иштөөгө жөндөмдүүлүгүн камсыз кылууга;

— талап кылынган архивдөө убактысына жараша жана архивделе турган маалыматтын тизмегине ылайык кызмат көрсөтүүлөргө суроо-талаптардын лог-файлдарын архивдөөнү камсыз кылууга, архивделген лог-файлдарга жетүү мүмкүндүгү бар жактарды, ошондой эле мындай жетүүнүн шарттарын аныктоого;

— өздөрүнүн маалыматтык системасынын жана маалыматты коргоого зарыл болгон коопсуздук чараларын колдонууну камсыз кылууга;

— берилип жаткан кызмат көрсөтүүлөрдү Талаптарга ылайык Каталогго каттоого, Каталогдогу маалыматтарды актуалдуу абалда кармоого;

— «Түндүк» ЭВӨСтүн башка катышуучусу менен сервистин (кызмат көрсөтүүнүн) (Service level agreement — SLA) деңгээли жөнүндө макулдашууну түзүүгө, тараптар макулдашкан аракеттенүү мөөнөтүнүн аралыгында кызмат көрсөтүүлөргө жетүүнү уюштурууга;

— «Түндүк» ЭВӨС операторуна кызмат көрсөтүүлөрдөгү үзгүлтүктөр, өзүнүн маалыматтык системасындагы пландуу жана алдын алуучу жумуштар, «Түндүк» ЭВӨС ишиндеги ар кандай бузуулар жана үзгүлтүктөр жөнүндө ошол замат билдирүүгө;

— «Түндүк» ЭВӨС жардамы менен кызмат көрсөтүүлөргө суроо-талап берүүгө укуктуу ыйгарым укуктуу жактарды аныктоого, аларды өзүнүн маалыматтык системасында бир беткей идентификациялоого жана мындай ыйгарым укуктуу жактын кызмат көрсөтүүлөргө суроо-талабынын идентификаторун жөнөтүүгө.

Өтүнмөдө төмөнкүдөй маалыматтар көрсөтүлөт:

—  «Түндүк» ЭВӨСкө кошулуу жөнүндө өтүнүч берген катышуучунун аталышы, дареги;

— маалыматтык системаны жүргүзүүгө жана тескөөгө, маалыматтык системасына киргизилген маалыматтын аныктыгына, ошондой эле туташтырууга жана  «Түндүк» ЭВӨС жардамы менен маалымат (электрондук документтерди) алмашууга жооптуу,  «Түндүк» ЭВӨС оператору менен кошулуу/өз ара аракеттенүү жөнүндө макулдашууга катышуучунун атынан кол коюуга катышуучунун ыйгарым укуктуу кызматкеринин (кызматкерлеринин) аталышы (аты-жөнү, кызмат орду).

Өтүнмөнү алгандан кийин  «Түндүк» ЭВӨС оператору катышуучу тарабынан ыйгарым укук берилген жакка автоматтык (on-line) режимде катышуучу жөнүндө, анын маалыматтык системасы жана кызмат көрсөтүүлөрү жөнүндө маалыматты Каталогго киргизүү жана өзгөртүү укугун берет.

Маалыматтык системаны каттоодон мурда  «Түндүк» ЭВӨС оператору  «Түндүк» ЭВӨС катышуучусу жөнүндө маалыматтарды, анын маалыматтык системасы жана кызмат көрсөтүүлөрү жөнүндө маалыматты, маалыматтык системанын техникалык шайкештигин жана маалыматтык системадагы маалыматтын курамынын жана алардын булактарынын  «Түндүк» ЭВӨС оператору белгилеген техникалык талаптарга, ушул Талаптарга жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына шайкештигин текшерет, анын ичинде катышуучунун маалыматтык системасынын  «Түндүк» ЭВӨС аркылуу өз ара аракеттенүүгө техникалык даярдыгын ушул Талаптардын 10-пунктуна ылайык баалайт.

 «Түндүк» ЭВӨС оператору төмөнкүлөр жөнүндө чечим кабыл алат:

— катышуучуну каттоо жана «Түндүк» ЭВӨСкө кошуу жөнүндө;

— жоюлууга тийиш болгон жагдайларды көрсөтүү менен каттоодон баш тартуу жөнүндө.

 «Түндүк» ЭВӨС оператору төмөнкүдөй негиздер боюнча маалыматтык системаны Каталогго каттоодон жана «Түндүк» ЭВӨСкө туташтыруудан баш тартат:

— маалыматтык система туташтыруу жана өз ара аракеттенүү үчүн ушул Талаптарда жана  «Түндүк» ЭВӨС оператору тарабынан белгиленген техникалык талаптарга дал келбесе;

— маалыматтар  «Түндүк» ЭВӨС операторуна укуксуз адам (маалыматтык системанын ээсинин ыйгарым укуктуу өкүлү болбогон адам) тарабынан берилсе;

— Каталогго киргизилген маалыматтар толук эмес же такталбаган маалыматтарды камтыса.

 «Түндүк» ЭВӨС оператору каттоодон баш тартууга себеп болгон негиздерди жоюуну сунуштайт. Каттоодон баш тартууга себеп болгон негиздер жоюлгандан кийин өтүнмөнү кайрадан берүүгө болот.

«Түндүк» ЭВӨСкө кошулууда «Түндүк» ЭВӨС оператору жана катышуучу кошулуу/өз ара аракеттенүү жөнүндө макулдашуу түзүшөт, анда тараптардын укуктары, милдеттери жана жоопкерчилиги жазылат.

Маалыматтык система Каталогго катталган жана «Түндүк» ЭВӨСкө кошулган учурда «Түндүк» ЭВӨС катышуучусу:

— коопсуздук серверинин аутентификациялык сертификатын, күбөлөндүрүүчү борбордо өз маалыматтык системасы үчүн электрондук колтамганы алат жана өз коопсуздук серверин «Түндүк» ЭВӨСкө каттайт;

— коопсуздук серверинин аутентификациялык сертификатын, маалыматтык системанын колтамга текшерүү сертификатын «Түндүк» ЭВӨС операторуна берет;

— өз коопсуздук серверинде коопсуздук серверинин аутентификациялык сертификатынын жабык ачкычтарын, маалыматтык системанын (системалардын) колтамга текшерүү сертификатын аныктайт.

«Түндүк» ЭВӨС оператору:

— коопсуздук серверинин аутентификациялык сертификатында, катышуучунун маалыматтык системасынын электрондук колтамгасын текшерүү ачкычынын сертификатында көрсөтүлгөн маалыматтарды текшерет;

— коопсуздук серверинин аутентификациялык сертификатын, «Түндүк» ЭВӨС катышуучусунун маалыматтык системасынын электрондук колтамга текшерүү ачкычынын сертификатын каттайт.

Ушул бөлүмдө көрсөтүлгөн жол-жоболор аткарылгандан кийин «Түндүк» ЭВӨС катышуучусунун маалыматтык системасы «Түндүк» ЭВӨСкө кошулууга жана ведомстволор аралык өз ара аракеттенүүгө даяр деп эсептелет.

Каталогго киргизилген маалыматтар Кыргыз Республикасынын жеке маалыматтарды коргоо (жеке мүнөздөгү маалымат) жөнүндө мыйзамдарынын талаптары күчүндө болгон жеке мүнөздөгү маалыматтардан сырткары, жалпыга жеткиликтүү болуп саналат.

«Түндүк» ЭВӨС компоненттеринин программалык камсыздоосун жана «Түндүк» ЭВӨС колдонуучусунун интерфейсин колдонуу үчүн акы алынбайт.

Өз маалыматтык системасын кошууга, өнүктүрүүгө, башкарууга, ошондой эле аутентификациялоого кеткен чыгымдарды «Түндүк» ЭВӨС катышуучулары өз каражаттарынын эсебинен жүргүзөт.

«Түндүк» ЭВӨС оператору акы төлөнүүчү кызматтарды көрсөтө алат.